Objazd studyjny w Norwegii

W dniach 2-6 czerwca br odbył się objazd studyjny w Norwegii w ramach projektu DoM - Dziedzictwo obok Mnie. Wartości dziedzictwa dla społeczności lokalnych.  Była to okazja do pierwszego spotkania uczestników z gmin polskich i norweskich, czyli z Narola, Horyńca – Zdroju i Węgorzewa oraz z Vågsøy, Eid i związku gmin Fjell, Sund i  Øygarden.

 

Objazd studyjny miał na celu wymianę doświadczeń na temat procesu zarządzania lokalnym dziedzictwem kulturowym i jego etapów.  Najważniejszymi elementami objazdu były studia przypadków, na przykładzie których uczestnicy zapoznawali się z poszczególnymi elementami zarządzania dziedzictwem w praktyce, problemami, jakie napotykają zarządcy i właściciele oraz wprowadzanymi rozwiązaniami. Miejsca dziedzictwa – zabytki, muzea, założenia przestrzenne itp. przedstawiane były i omawiane przez gospodarzy, zarządców, wolontariuszy, historyków – interesariuszy ważnych dla funkcjonowania danych miejsc. Uczestnicy zapoznawali się bezpośrednio z codziennością zarządzania miejscami historycznymi, sposobem ich funkcjonowania – z różnych punktów widzenia, takich jak wolontariat w działaniach na rzecz lokalnego dziedzictwa,  atrakcyjne produkty turystyczne,  nowe funkcje dla obiektów zabytkowych i wyzwania związane z ich ochroną,  porozumienia gminne dotyczące lokalnych planów dziedzictwa, metody ewidencji dziedzictwa lokalnego, własność prywatna w ochronie dziedzictwa, współpraca pomiędzy podmiotami istotnymi dla zarządzania dziedzictwem (samorząd, lokalne muzea, władze regionalne, NGO itd.). Ponieważ system zarządzania dziedzictwem w Norwegii nie był znany uczestnikom z gmin polskich, ważnym elementem były zadawane pytania oraz dyskusje na temat przedstawianych miejsc.

 

Miejsca dziedzictwa przedstawiane i analizowane podczas objazdu:

 

  1. Muzeum Morskie w Øygarden, zagadnienia: porozumienie gminne Øygarden, Fjell i Sund o pracy nad lokalnymi planami dziedzictwa, wyzwania z tym związane.
  2. Twierdza Fjell, zagadnienia: ochrona wyjątkowych i nietypowych miejsc dziedzictwa.
  3. Muzeum Wojenne – Muzeum Transportu Morskiego Morza Północnego w Telavåg, zagadnienia: wolontariat lokalny na rzecz dziedzictwa, casus restauracji chat rybackich i wolontariat edukacyjny, przedstawienie projektu pilotażowego „Perły Morza Północnego”.
  4. Knarrevik i dziedzictwo przemysłowe miejscowości oraz jego zagospodarowanie.
  5. Muzeum Wybrzeża w Vågsberget, dawny punkt handlowy, zagadnienia: współpraca pomiędzy różnymi podmiotami odpowiedzialnymi za zarządzanie dziedzictwem, jak muzeum, lokalne organizacje, władze samorządowe.
  6. Torskangerpoll, tradycyjna osada rybacka, zagadnienia: własność prywatna a potrzeba ochrony dziedzictwa oraz planowanie przestrzenne i prawo budowlane.
  7. Muzeum Rybołówstwa w Måløy, zagadnienia: promocja kultury i tradycji rybołówstwa wybrzeża, inicjatywa i inwestycja prywatna w ochronę dziedzictwa lokalnego.
  8. Latarnia morska w Kråkeneset, miejsce noclegowe, prowadzenie badań (min. meteorologia), zagadnienia: prywatne inicjatywy i inwestycje związane z dziedzictwem lokalnym, współpraca z władzami lokalnymi, strategie rozwoju.
  9. Fabryka drewnianych beczek tradycyjnych Hagevik, zagadnienia: miejsce dziedzictwa i międzypokoleniowe zachowanie tradycji rodzinnych związanych z charakterem wybrzeża.
  10. Gmina Eid, spacery edukacyjne: kościół, obszar tradycyjnej zabudowy drewnianej (ulica Eidsgata), kurhan z epoki Wikingów, Stary Bank – galeria i miejsce spotkań, poligon wojskowy z XVII w, farmy letnie w Sagasetra dla wypasu zwierząt oraz centrum hodowli koni fjordzkich; zagadnienia: zaangażowanie społeczności lokalnej, dziedzictwo niematerialne, związek pomiędzy przyrodą, krajobrazem i dziedzictwem.

 

W trakcie objazdu istotnymi elementami były dyskusje warsztatowe w grupach, moderowane przez ekspertów. Tematy:

 

  1. Jakie są główne wyzwania w ochronie dziedzictwa kulturowego w gminie?
  2. Zaangażowanie społeczne: wolontariat, partycypacja, dziedzictwo niematerialne i lokalne tradycje.

 

 

Dodatkowo, podczas wizyty w twierdzy Fjell, uczestnicy mieli okazję wysłuchania referatu i udziału w dyskusji na temat powszechnej dostępności do miejsc dziedzictwa, przeprowadzonych przez profesor Ilarię Garofolo z Uniwersystetu w Trieście.

 

 

Objazd zakończyło spotkanie podsumowujące rezultaty tej części projektu, a grupa Polska omówiła wstępnie plany związane objazdem podkarpackim, który odbędzie się na jesieni.

 

 

Projekt DoM i jego część norweska cieszyły się dużym zainteresowaniem władz lokalnych, także jako okazja do spotkań i rozmów z przedstawicielami samorządowymi z Polski i być może nawiązania stałej współpracy. Projekt DoM oraz jego cele i przebieg objazdu zostały także obszernie opisane w mediach lokalnych.

 

 

 

 

Dziedzictwo obok Mnie

Narodowy Instytut Dziedzictwa

00-924 Warszawa, ul. Kopernika 36/40

tel. (0-22) 826 02 39; (0-22) 826 93 52

fax. (0-22) 826 17 14

info@nid.pl